Tây Ninh vừa công bố danh mục 187 dự án ưu tiên thu hút đầu tư giai đoạn 2026-2030, đánh dấu bước chuyển mình chiến lược của tỉnh biên giới này từ vùng thuần nông sang trung tâm công nghiệp, đô thị và logistics hàng đầu khu vực. Đây không đơn thuần là một danh sách dự án — đây là bản tuyên ngôn kinh tế của một địa phương đang khát khao thay đổi vị thế trên bản đồ đầu tư quốc gia.

Quy mô chưa từng có: 187 dự án phủ khắp các ngành trọng điểm

Trong lịch sử thu hút đầu tư của Tây Ninh, chưa có lần nào tỉnh này công bố một danh mục dự án ưu tiên với quy mô và tính hệ thống cao đến vậy. Con số 187 dự án không phải là tập hợp ngẫu nhiên, mà phản ánh một chiến lược phát triển được nghiên cứu kỹ lưỡng, tập trung vào ba trụ cột chính: công nghiệp chế biến chế tạo, phát triển đô thị và hạ tầng logistics.

Về công nghiệp, Tây Ninh định hướng thu hút các dự án thuộc lĩnh vực chế biến nông sản công nghệ cao, sản xuất hàng tiêu dùng, điện tử và vật liệu xây dựng. Đây là những ngành tỉnh có lợi thế tương đối, đặc biệt là chế biến nông sản — lĩnh vực mà Tây Ninh đang nắm giữ vị thế top đầu cả nước về cây mì (sắn) và cây mía. Theo số liệu thống kê, diện tích trồng sắn của tỉnh hiện đạt gần 60.000 ha, sản lượng mỗi năm lên tới hàng triệu tấn, là nguồn nguyên liệu dồi dào cho công nghiệp chế biến tinh bột xuất khẩu.

Về đô thị, các dự án tập trung vào phát triển các khu đô thị mới tại TP. Tây Ninh và vùng phụ cận, cùng với việc chỉnh trang, nâng cấp hạ tầng đô thị cũ. Điều này phản ánh thực tế rằng tỷ lệ đô thị hóa của Tây Ninh hiện chỉ đạt khoảng 30-32%, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình vùng Đông Nam Bộ xấp xỉ 65%. Dư địa đô thị hóa của tỉnh do đó còn rất lớn và là điểm hấp dẫn với các nhà đầu tư bất động sản và hạ tầng.

Về logistics, đây là mảng được kỳ vọng nhất trong cả danh mục. Tây Ninh có đường biên giới dài hơn 240 km giáp Campuchia với các cửa khẩu quan trọng như Mộc Bài và Xa Mát. Kim ngạch thương mại qua các cửa khẩu này đã đạt hàng tỷ USD mỗi năm và đang có xu hướng tăng nhanh, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam và Campuchia nâng cấp quan hệ thương mại song phương.

Lợi thế địa chiến lược: Cửa ngõ nối Việt Nam với thị trường ASEAN lục địa

Nhìn ở góc độ rộng hơn, sức hút của Tây Ninh đối với nhà đầu tư không chỉ nằm ở nội lực kinh tế địa phương mà còn ở vị trí địa chiến lược khó có tỉnh nào sánh được.

Tây Ninh nằm trong vành đai kinh tế TP.HCM, cách trung tâm thành phố khoảng 100 km theo đường bộ. Với tuyến cao tốc TP.HCM - Mộc Bài đang được đẩy nhanh tiến độ — dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2025-2026 — thời gian di chuyển từ TP.HCM đến cửa khẩu Mộc Bài sẽ rút ngắn xuống còn dưới 1 giờ. Đây là yếu tố thay đổi cục diện hoàn toàn, biến Tây Ninh từ "vùng ven" thành "cửa ngõ" theo đúng nghĩa.

Hành lang kinh tế xuyên biên giới từ TP.HCM qua Tây Ninh, Campuchia đến Thái Lan là một trong những tuyến thương mại tiềm năng nhất Đông Nam Á. Theo dữ liệu của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), tổng GDP của hành lang này ước tính đạt trên 600 tỷ USD, với dân số tiêu thụ hơn 100 triệu người. Khi hạ tầng giao thông hoàn thiện, Tây Ninh có cơ hội trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa, kho vận và dịch vụ logistics không thể thiếu trong chuỗi cung ứng khu vực.

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều tập đoàn logistics lớn của Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore đã bắt đầu khảo sát địa điểm tại Tây Ninh trong 2-3 năm gần đây. Xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc, được đẩy nhanh bởi căng thẳng thương mại Mỹ - Trung và đại dịch COVID-19, càng làm tăng sức hấp dẫn của các vùng biên giới Việt Nam như Tây Ninh đối với chiến lược "China+1" của nhiều tập đoàn đa quốc gia.

Thách thức không nhỏ: Từ danh sách đến hiện thực

Dù tham vọng là rõ ràng, con đường biến 187 dự án từ tờ giấy thành công trình thực tế không hề bằng phẳng.

Thứ nhất là bài toán hạ tầng nền. Dù cao tốc TP.HCM - Mộc Bài đang được triển khai, Tây Ninh vẫn thiếu nhiều hạ tầng quan trọng như đường sắt kết nối, cảng nội địa (ICD) đủ tầm cỡ và lưới điện công nghiệp ổn định để đáp ứng nhu cầu của các nhà máy quy mô lớn. Nếu không giải quyết được "nút thắt" này, nhiều dự án dù được chấp thuận trên giấy cũng khó triển khai thực tế.

Thứ hai là chất lượng nguồn nhân lực. Lực lượng lao động của Tây Ninh hiện khoảng 600.000 người, nhưng tỷ lệ lao động qua đào tạo chính quy chỉ đạt khoảng 60-65%, thấp hơn mức bình quân vùng Đông Nam Bộ. Để hút được các dự án công nghệ cao, đòi hỏi tỉnh phải đầu tư mạnh vào giáo dục nghề nghiệp và có chính sách thu hút nhân tài từ TP.HCM và các tỉnh lân cận.

Thứ ba là cải cách môi trường đầu tư. Theo khảo sát PCI (Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh) những năm gần đây, Tây Ninh thường xếp ở nhóm trung bình khá, chưa lọt vào top 10. Để cạnh tranh trực tiếp với Bình Dương, Đồng Nai hay Long An — những "ông lớn" về thu hút FDI trong vùng — Tây Ninh cần cải thiện mạnh mẽ về thủ tục hành chính, thời gian cấp phép và tính minh bạch trong triển khai chính sách.

Triển vọng 2030 và xa hơn: Tây Ninh sẽ là điểm đến hay điểm trung chuyển?

Câu hỏi chiến lược đặt ra là: Tây Ninh đang xây dựng cho mình vị thế là một trung tâm công nghiệp độc lập, hay là một mắt xích logistics trong hệ sinh thái kinh tế rộng lớn hơn?

Thực tế cho thấy, không nhất thiết phải chọn một trong hai. Mô hình thành công nhất có thể quan sát được ở các tỉnh biên gi

Xem thêm

→ Roth Capital chính thức khuyến nghị 'Mua' cổ phiếu SailPoint, kỳ vọng tăng trưởng mạnh

→ Tiến Nông và hành trình đồng hành cùng nông dân: Hơn cả một chương trình phân bón trả chậm

→ Ngân hàng Việt trả lương bình quân 68 triệu đồng/tháng, chi lương tăng 30%