Những dấu hiệu cảnh báo từ Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) công bố hôm 1/6 vừa qua đã khiến các chuyên gia kinh tế tại khu vực đồng euro lo lắng. Thay vì thấy rõ những tín hiệu giảm, người tiêu dùng vẫn dự báo rằng lạm phát sẽ ở mức cao trong những tháng tới, khiến chính sách tiền tệ của ECB không còn là vấn đề đơn giản.

Cuộc khảo sát từ hơn 40.000 hộ gia đình cho thấy kỳ vọng lạm phát 12 tháng tiếp theo vẫn ở mức 2,4% - con số cao hơn mục tiêu 2% mà ECB đặt ra. Tồi tệ hơn, xu hướng "nhìn xa trông rộng" 3 năm từ nay cho thấy con số này có thể kéo dài đến 2,3%, phản ánh một mối lo ngại sâu xa về sự bền vững của giá cả trong nền kinh tế.

Cơn bão năng lượng: Mối đe dọa ẩn náp từ Trung Đông

Nguyên nhân chính của tình trạng này phần lớn xuất phát từ căng thẳng quân sự tại Trung Đông. Khi các cuộc xung đột leo thang, giá dầu thô Brent đã tăng vọt, từ đó kéo theo toàn bộ chuỗi giá năng lượng tại châu Âu. Đây là vấn đề đặc biệt nhạy cảm với khu vực này, nơi phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Trung Đông và Nga.

Những năm gần đây, kể từ cuộc xung đột Nga-Ukraine, châu Âu đã cố gắng giảm độc lập với khí đốt tự nhiên và dầu từ Nga. Tuy nhiên, chưa đủ thời gian để các nước thực hiện đầy đủ bước chuyển đổi sang năng lượng xanh. Do đó, bất kỳ sốc nào tại Trung Đông đều có khả năng lan tỏa nhanh chóng qua giá năng lượng và cuối cùng tác động đến giá tiêu dùng.

Các nhà kinh tế dự báo rằng nếu căng thẳng này tiếp tục, giá dầu có thể đạt ngưỡng 100-110 USD/thùng vào quý IV năm nay, tạo áp lực lên lạm phát tính đến mức 2,8-3,0% trong giai đoạn cuối năm.

Tác động domino: Từ châu Âu đến Đông Nam Á

Mặc dù Việt Nam nằm cách xa khu vực xung đột, nhưng tác động kinh tế là không thể tránh khỏi. Những nước đang phát triển như Việt Nam vốn dễ bị tổn thương trước sốc giá dầu thô toàn cầu, đặc biệt khi nhu cầu năng lượng đang tăng cao để đáp ứng tăng trưởng kinh tế.

Thứ nhất, giá dầu cao trực tiếp làm tăng chi phí vận chuyển, logistics, khiến giá hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam tăng theo. Thứ hai, nếu lạm phát ở châu Âu tiếp tục cao, nhu cầu hàng hóa từ các nước như Việt Nam sẽ giảm, vì người tiêu dùng châu Âu sẽ cắt giảm chi tiêu để đối phó với chi phí sinh hoạt tăng cao.

Báo cáo từ Tổng cục Thống kê cho thấy, trong 5 tháng đầu năm 2024, lạm phát tại Việt Nam vẫn được kiểm soát ở mức 3,9%, nhưng sức ép từ giá năng lượng toàn cầu vẫn là mối lo ngại tiềm ẩn.

Những tín hiệu đáng lưu ý từ chính sách tiền tệ

ECB hiện đang trong tình trạng tiến thoái lưỡng nan. Với lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu, việc cắt giảm lãi suất sẽ rất từ từ. Dự kiến, trong cuộc họp tháng 6, ECB sẽ chỉ cắt giảm 25 điểm cơ bản, khác xa với những dự báo ban đầu về một đợt cắt

Xem thêm

→ Vay nợ công của Anh tháng 4 cao nhất kể từ đại dịch Covid-19

→ Giá dầu, xe điện và lãi suất: 5 điểm nóng kinh tế thế giới 22/5/2026

→ Cổ đông nội bộ Amrep Corp "xuống tiền" 122.000 USD: Tín hiệu gì cho nhà đầu tư?