Năm 2026 đang dần hiện ra như một "mùa vàng" của thị trường vốn Việt Nam, khi hàng loạt tên tuổi lớn — từ các tập đoàn tư nhân đầy tham vọng đến những "ông lớn" nhà nước đang chờ thoái vốn — đồng loạt lên kế hoạch niêm yết. Nếu kịch bản này thành hiện thực, bức tranh thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ được vẽ lại hoàn toàn, với quy mô và độ sâu chưa từng có trong lịch sử hai thập kỷ hình thành.

Những "ông lớn" đang gõ cửa thị trường

Chưa bao giờ danh sách các doanh nghiệp chuẩn bị IPO lại dày đặc và "nặng ký" đến vậy. Theo thống kê từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) và các nguồn thị trường, ít nhất 8–12 doanh nghiệp có định giá từ 1 tỷ USD trở lên đang trong giai đoạn chuẩn bị hồ sơ hoặc lên lịch ra mắt công chúng trong năm 2025–2026.

Nổi bật nhất là các cái tên thuộc hệ sinh thái bán lẻ, tài chính tiêu dùng và năng lượng tái tạo — ba mảng tăng trưởng nóng nhất của nền kinh tế Việt Nam giai đoạn hậu đại dịch. Các đơn vị thuộc hệ sinh thái Masan, VinGroup, hay các công ty fintech như MoMo, VNPay liên tục được nhắc đến trong các báo cáo của ngân hàng đầu tư quốc tế với định giá dao động từ 1,5 đến hơn 3 tỷ USD.

Song song đó, Chính phủ Việt Nam đang thúc đẩy tiến trình cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại nhiều tổng công ty lớn. Các "ông lớn" như VNPT, MobiFone, hay Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) — dù tiến trình đã bị trì hoãn nhiều năm — vẫn nằm trong danh sách ưu tiên thoái vốn theo Đề án cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2021–2025. Nếu được đẩy nhanh sang 2026, đây sẽ là cú hích cực kỳ mạnh mẽ về quy mô hàng hóa trên sàn.

Quy mô thị trường và kỳ vọng "nâng hạng"

Bức tranh trở nên hấp dẫn hơn khi đặt trong bối cảnh Việt Nam đang chạy đua với thời gian để được MSCI nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi — mục tiêu đã được nhắc đi nhắc lại suốt nhiều năm qua.

Hiện tại, vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam dao động quanh mức 220–240 tỷ USD, tương đương khoảng 55–60% GDP — một tỷ lệ còn khá thấp so với mức bình quân 90–100% GDP của các thị trường mới nổi trong khu vực như Thái Lan hay Malaysia. Thanh khoản bình quân mỗi phiên trên HoSE hiện chỉ đạt 500–700 triệu USD, trong khi để đáp ứng tiêu chí MSCI, con số này cần được cải thiện đáng kể.

Một làn sóng IPO tỷ USD sẽ tạo ra hai tác động tức thì: thứ nhất, gia tăng trực tiếp tổng vốn hóa thị trường; thứ hai, thu hút dòng vốn đầu tư tổ chức nước ngoài — vốn đang "khát" hàng hóa chất lượng cao tại Việt Nam. Theo ước tính của Dragon Capital, chỉ riêng việc nâng hạng thị trường có thể kéo thêm 3–5 tỷ USD vốn ngoại thụ động vào các quỹ ETF và quỹ đầu tư tổ chức trong vòng 12–18 tháng đầu tiên.

Tín hiệu đáng mừng là thanh khoản thị trường đã phục hồi rõ nét trong nửa cuối 2024, với nhiều phiên đạt trên 1 tỷ USD — mức hiếm gặp trước đây. Đây là nền tảng tích cực để thị trường hấp thụ các đợt phát hành lớn sắp tới.

Góc khuất của "mùa vàng" — Những rủi ro không thể bỏ qua

Tuy nhiên, bức tranh IPO 2026 không hoàn toàn màu hồng. Nhìn lại lịch sử, Việt Nam từng chứng kiến không ít thương vụ IPO "đình đám" nhưng kết thúc đáng thất vọng, gây tổn thất nặng nề cho nhà đầu tư nhỏ lẻ thiếu thông tin.

**Định giá quá cao** là rủi ro hàng đầu. Trong bối cảnh lãi suất toàn cầu vẫn neo ở mức cao, các nhà đầu tư tổ chức quốc tế ngày càng thận trọng với các mức định giá "hào phóng" được xây dựng dựa trên kỳ vọng tăng trưởng lạc quan. Bài học từ Grab hay các startup kỳ lân Đông Nam Á niêm yết qua SPAC tại Mỹ — khi giá cổ phiếu lao dốc 70–80% sau IPO — vẫn còn nguyên giá trị cảnh báo.

**Chất lượng quản trị doanh nghiệp** tiếp tục là dấu hỏi lớn. Nhiều doanh nghiệp tư nhân Việt Nam tăng trưởng nhanh nhưng cấu trúc quản trị chưa hoàn thiện, báo cáo tài chính thiếu minh bạch theo chuẩn quốc tế. Đây là điểm trừ lớn trong mắt các quỹ đầu tư ngoại — vốn yêu cầu khắt khe về chuẩn mực công bố thông tin (IFRS) và độc lập Hội đồng quản trị.

Ngoài ra, **rủi ro vĩ mô** không thể xem nhẹ: đồng USD mạnh kéo dài, căng thẳng thương mại Mỹ–Trung leo thang, hay những biến động trong dòng FDI vào Việt Nam đều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý thị trường vào thời điểm IPO diễn ra.

Góc nhìn ASEAN — Việt Nam trong cuộc đua thu hút vốn khu vực

Nhìn rộng ra toàn khu vực, Việt Nam không cạnh tranh một mình. Indonesia vừa chứng kiến làn sóng IPO mạnh mẽ trong 2023–2024 với hàng loạt công ty công nghệ và tài nguyên niêm yết trên IDX, giúp tổng vốn hóa sàn Jakarta vượt mốc 800 tỷ USD. Thái Lan tiếp tục củng cố vị thế trung tâm tài chính ASEAN với SET có thanh khoản ổn định. Trong khi đó, Malaysia đang nỗ lực thu hút các doanh nghiệp công nghệ niêm yết thông qua chính sách ưu đãi thuế và thủ tục niêm yết rút gọn.

Để không bị bỏ lại phía sau, Việt Nam cần song hành hai nhiệm vụ: vừa tạo ra hàng hóa hấp dẫn thông qua các IPO chất lượng, vừa cải thiện nền tảng hạ tầng thị trường — bao gồm hệ thống bù trừ và thanh toán (KRX đã chính thức vận hành năm 2024), nâng cấp khung pháp lý và mở rộng giới hạn sở hữu nước ngoài (room ngoại) tại các lĩnh vực chiến lược.

Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm sản xuất và xuất khẩu mới của ASEAN — thu hút dòng FDI dịch chuyển từ Trung Quốc — làn sóng IPO của các công ty hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng "China+1" sẽ

Xem thêm

→ Vay nợ công của Anh tháng 4 cao nhất kể từ đại dịch Covid-19

→ Giá dầu, xe điện và lãi suất: 5 điểm nóng kinh tế thế giới 22/5/2026

→ Cổ đông nội bộ Amrep Corp "xuống tiền" 122.000 USD: Tín hiệu gì cho nhà đầu tư?