Thị trường vàng toàn cầu bước vào một tuần đầy biến động khi SPDR Gold Shares (GLD) — quỹ hoán đổi danh mục (ETF) vàng lớn nhất thế giới — liên tiếp bán ròng tổng cộng 2,5 tấn vàng trong vòng 5 phiên giao dịch, kéo giá kim loại quý này về sát ngưỡng tâm lý 4.500 USD/oz. Động thái này càng đáng chú ý hơn khi chỉ tuần trước, chính quỹ này đã mua ròng 3,5 tấn vàng — tức là đảo chiều hoàn toàn chỉ trong vòng 10 ngày giao dịch. Điều gì đang thực sự diễn ra trên thị trường vàng thế giới?

Áp lực bán ròng: Sự đảo chiều bất ngờ của "ông lớn" ETF vàng

SPDR Gold Shares hiện nắm giữ hơn 900 tấn vàng vật chất, tương đương tổng tài sản vượt 80 tỷ USD, là thước đo quan trọng nhất về dòng tiền tổ chức trên thị trường vàng toàn cầu. Khi quỹ này bán ròng 2,5 tấn trong một tuần sau khi đã mua ròng 3,5 tấn tuần liền trước, giới phân tích lập tức đặt câu hỏi: đây là tín hiệu chốt lời ngắn hạn hay khởi đầu của một xu hướng thoái lui dài hơn?

Về mặt kỹ thuật, việc giá vàng tiệm cận nhưng chưa thể vượt mốc 4.500 USD/oz đang tạo ra một vùng kháng cự tâm lý mạnh. Trong lịch sử thị trường, các mức giá tròn như 3.000, 3.500 hay 4.000 USD đều từng là điểm chốt lời mạnh của các tổ chức đầu tư lớn trước khi thị trường tích lũy đủ nội lực để bứt phá. Mức 4.500 USD/oz hiện tại đang tái diễn kịch bản tương tự.

Theo dữ liệu từ World Gold Council, tính đến cuối quý II/2025, tổng lượng vàng nắm giữ qua các ETF toàn cầu đã tăng khoảng 12% so với cùng kỳ năm ngoái — phản ánh nhu cầu trú ẩn an toàn trong bối cảnh kinh tế thế giới bất ổn. Tuy nhiên, chính sự tích lũy nhanh này cũng tạo ra lực chốt lời mạnh khi thị trường đạt các đỉnh kháng cự mới.

Ba lực kéo đang giằng co trên thị trường vàng

Để hiểu tại sao SPDR lại bán ròng, cần phân tích ba luồng lực lượng đang vận hành song song trên thị trường vàng hiện nay.

**Thứ nhất**, kỳ vọng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục là biến số chi phối. Sau loạt dữ liệu kinh tế Mỹ tháng 6/2025 cho thấy thị trường lao động hạ nhiệt nhẹ nhưng lạm phát lõi vẫn ở mức 3,1% — cao hơn mục tiêu 2% của Fed — thị trường đang định giá xác suất cắt giảm lãi suất trong năm 2025 ở mức khoảng 60-65%, giảm so với 75% hồi đầu quý. Khi lãi suất thực dương, chi phí cơ hội nắm giữ vàng (vốn không sinh lời) tăng lên, tạo áp lực bán nhất định.

**Thứ hai**, đồng USD gần đây hồi phục từ vùng đáy nhiều năm. Chỉ số DXY tăng khoảng 1,5% so với đầu tháng 7, tạo ra áp lực kép lên vàng định giá bằng USD. Mối tương quan nghịch truyền thống giữa USD và vàng đang phát huy tác dụng ngắn hạn.

**Thứ ba**, yếu tố địa chính trị — vốn là "nhiên liệu" chính đẩy vàng lên đỉnh lịch sử — đang giảm nhiệt phần nào. Các tín hiệu đàm phán thương mại Mỹ-Trung tiến triển tích cực hơn dự kiến, cùng với tình hình Trung Đông tạm lắng, giúp giảm nhu cầu trú ẩn an toàn cấp bách trong ngắn hạn. Dù vậy, giới chuyên gia cảnh báo đây là "thư giãn chiến thuật" chứ không phải thay đổi cơ bản.

Tác động đến thị trường vàng Việt Nam và Đông Nam Á

Diễn biến quốc tế lập tức phản chiếu vào thị trường trong nước. Tại Việt Nam, giá vàng miếng SJC trong tuần qua dao động trong biên độ hẹp quanh mức 120-122 triệu đồng/lượng (mua vào) và 122-124 triệu đồng/lượng (bán ra). Mức chênh lệch giữa vàng SJC trong nước và giá thế giới quy đổi vẫn duy trì ở khoảng 6-8 triệu đồng/lượng — một khoảng cách mà Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang nỗ lực thu hẹp thông qua chính sách đấu thầu và can thiệp thị trường.

Đáng chú ý, trong bối cảnh vàng thế giới giảm nhẹ, cầu mua vàng vật chất tại các tiệm vàng Hà Nội và TP.HCM vẫn ghi nhận tăng so với các tuần trước — cho thấy tâm lý "mua vào lúc điều chỉnh" vẫn rất mạnh trong nhà đầu tư cá nhân Việt Nam. Đây là đặc điểm hành vi khác biệt so với các nhà đầu tư tổ chức quốc tế đang chốt lời.

Tại các nước ASEAN khác, phản ứng cũng có sự phân hóa rõ rệt. Thái Lan — quốc gia có văn hóa đầu tư vàng mạnh — ghi nhận lượng giao dịch vàng vật chất tăng 8% trong tuần. Trong khi đó, Indonesia và Malaysia, nơi thị trường vàng tài chính phát triển hơn, chứng kiến lực bán ròng từ các nhà đầu tư ETF nội địa phản ánh xu hướng quốc tế.

Nhìn rộng hơn, các ngân hàng trung ương ASEAN vẫn duy trì xu hướng mua ròng vàng dự trữ trong 18 tháng qua. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ngân hàng Trung ương Thái Lan và Singapore đều được ghi nhận tăng tỷ trọng vàng trong danh mục dự trữ ngoại hối — một xu hướng phi USD hóa đang diễn ra âm thầm nhưng mạnh mẽ.

Triển vọng: Điều chỉnh ngắn hạn hay bước ngoặt trung hạn?

Phần lớn các ngân hàng đầu tư lớn vẫn duy trì dự báo tích cực cho vàng trong phần còn lại của năm 2025. Goldman Sachs giữ nguyên mục tiêu 4.000 USD/oz (đã bị vượt qua), sau đó điều chỉnh vùng mục tiêu lên 4.500-4.800 USD/oz cho cuối năm. JPMorgan Chase cũng dự báo trung bình quý III ở mức 4.400 USD và quý IV có thể chạm 4.700 USD nếu Fed bắt đầu chu kỳ nới lỏng.

Tuy nhiên, cần thận trọng với một số rủi ro đảo chiều. Nếu dữ liệu lạm phát Mỹ tiếp tục bám dai và Fed phải giữ lãi suất cao hơn lâu hơn dự kiến, đồng thời căng thẳng địa chính trị giảm đáng kể, vàng có thể kiểm tra lại vùng hỗ trợ 4.000-4.200 USD/oz trước khi tìm đáy mới.

Đối với nhà đầu tư vàng Việt Nam, bài học quan trọng từ diễn bi