Thị trường vàng toàn cầu đang trải qua một trong những tuần giao dịch khó khăn nhất trong quý đầu năm 2025, khi báo cáo việc làm phi nông nghiệp (Non-Farm Payroll) của Mỹ công bố con số vượt kỳ vọng, lập tức dập tắt làn sóng kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm cắt giảm lãi suất. Giá vàng giao ngay trên thị trường quốc tế lao dốc, đặt ra hàng loạt câu hỏi về triển vọng của kim loại quý này trong những tháng tới — và tác động lan tỏa đến thị trường vàng trong nước lẫn khu vực Đông Nam Á.

Báo cáo việc làm Mỹ — "Cú đấm" bất ngờ vào thị trường vàng

Bộ Lao động Mỹ vừa công bố nền kinh tế nước này tạo thêm khoảng 256.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 12/2024, cao hơn đáng kể so với dự báo trung bình của giới phân tích là 155.000-165.000 việc làm. Tỷ lệ thất nghiệp giảm nhẹ xuống còn 4,1%, trong khi thu nhập trung bình theo giờ tăng 3,9% so với cùng kỳ năm ngoái — vẫn cao hơn ngưỡng mà Fed kỳ vọng để kiểm soát lạm phát.

Phản ứng của thị trường gần như tức thì. Giá vàng giao ngay lao xuống vùng 2.630-2.640 USD/ounce chỉ trong vài giờ sau khi dữ liệu được công bố, từ mức gần 2.690 USD trước đó. Tính chung, kim loại quý này mất khoảng 1,8-2,0% giá trị trong phiên giao dịch — mức giảm mạnh nhất tính theo ngày kể từ tháng 11/2024.

Lý do nằm ở cơ chế truyền dẫn khá đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả: khi nền kinh tế Mỹ mạnh, lãi suất cao có thể duy trì lâu hơn; lãi suất cao khiến đồng USD mạnh lên và tăng chi phí cơ hội khi nắm giữ vàng — thứ tài sản không sinh lãi. Chỉ số DXY (USD Index) bật tăng lên vùng 109,5 điểm, mức cao nhất trong hơn hai năm qua, càng gây thêm áp lực lên giá vàng tính bằng đồng bạc xanh.

Kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất tan vỡ — Thị trường tái định giá toàn bộ

Trước khi báo cáo việc làm được công bố, thị trường đã khá lạc quan với kịch bản Fed có thể thực hiện 2-3 lần cắt giảm lãi suất trong năm 2025, mỗi lần 25 điểm cơ bản. Tuy nhiên, con số việc làm vượt trội đã buộc các nhà giao dịch phải định giá lại toàn bộ kịch bản này.

Theo công cụ theo dõi kỳ vọng lãi suất CME FedWatch, xác suất Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 1/2025 tăng vọt lên hơn 95%, trong khi kịch bản cắt giảm lãi suất lần đầu tiên có thể bị đẩy lùi sang tận giữa năm hoặc cuối năm 2025. Thậm chí, một số chiến lược gia tại Goldman Sachs và JPMorgan đã cảnh báo rằng nếu lạm phát PCE tháng 12 công bố vào cuối tháng này tiếp tục dai dẳng, Fed có thể không cắt giảm lãi suất trong suốt nửa đầu năm 2025.

Tâm lý trú ẩn an toàn — yếu tố từng đẩy vàng lên sát vùng 2.790 USD/ounce hồi tháng 10/2024 — cũng hạ nhiệt đáng kể. Chứng khoán Mỹ phục hồi nhẹ sau dữ liệu, trong khi thị trường trái phiếu chứng kiến lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm vượt ngưỡng 4,75%, mức chưa từng thấy kể từ cuối năm 2023. Sức hút của tài sản sinh lãi suất tăng lên rõ rệt, khiến dòng tiền quay lưng với vàng.

Ngoài ra, dữ liệu việc làm mạnh cũng làm giảm lo ngại về suy thoái kinh tế Mỹ — điều vốn là "nhiên liệu" chính cho các đợt tăng giá vàng dữ dội trong năm 2024. Khi nền kinh tế hạ cánh mềm trở thành kịch bản cơ sở, nhu cầu nắm giữ vàng như "hầm trú ẩn" giảm theo.

Thị trường vàng Việt Nam và ASEAN chịu tác động gì?

Với thị trường vàng trong nước, áp lực từ quốc tế đang phản ánh rõ nét vào giá SJC và các sản phẩm vàng miếng, vàng nhẫn. Sau nhiều tháng duy trì mức chênh lệch khổng lồ so với giá thế giới — từng lên tới 15-18 triệu đồng/lượng — nay thị trường trong nước bắt đầu thu hẹp dần khoảng cách nhờ các biện pháp điều tiết của Ngân hàng Nhà nước, nhưng đồng thời cũng dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc từ bên ngoài.

Giá vàng SJC trong nước dao động quanh vùng 83-85 triệu đồng/lượng trong các phiên gần đây, vẫn cao hơn giá thế giới quy đổi khoảng 5-7 triệu đồng. Tuy nhiên, xu hướng giảm của giá thế giới kết hợp với tỷ giá USD/VND neo cao — Ngân hàng Nhà nước đang quản lý tỷ giá trong bối cảnh USD mạnh toàn cầu — tạo ra sức ép hai chiều lên thị trường vàng nội địa.

Tại các thị trường ASEAN khác, tình hình cũng không mấy khả quan. Đồng Baht Thái, Ringgit Malaysia và Rupiah Indonesia đều chịu áp lực mất giá trước sức mạnh của đồng USD, khiến giá vàng tính bằng nội tệ tại các quốc gia này không giảm nhiều như giá USD, nhưng đồng thời sức mua dân chúng cũng bị thu hẹp. Nhu cầu vàng vật chất tại khu vực — vốn là một trong những thị trường tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới — có thể hạ nhiệt trong ngắn hạn.

Với Việt Nam, điều đáng lo ngại hơn là áp lực tỷ giá. Khi Fed trì hoãn việc cắt giảm lãi suất, chênh lệch lãi suất giữa USD và VND duy trì ở mức cao, tạo áp lực mất giá lên đồng nội tệ. Điều này vừa làm phức tạp thêm bài toán điều hành tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước, vừa gián tiếp tác động đến chi phí nhập khẩu vàng và giá vàng trong nước.

Triển vọng: Vàng có thể phục hồi, nhưng con đường không bằng phẳng

Dù áp lực ngắn hạn là có thực, phần lớn chuyên gia phân tích vẫn giữ quan điểm tích cực về vàng trong dài hạn 2025. Ngân hàng Goldman Sachs duy trì mục tiêu giá vàng cuối năm 2025 ở mức 2.900 USD/ounce, với luận điểm chính là nhu cầu mua vàng từ các ngân hàng trung ương toàn cầu — đặc biệt từ Trung Quốc, Ấn Độ, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ — sẽ tiếp tục là trụ đỡ vững chắ

Xem thêm

→ Vay nợ công của Anh tháng 4 cao nhất kể từ đại dịch Covid-19

→ Giá dầu, xe điện và lãi suất: 5 điểm nóng kinh tế thế giới 22/5/2026

→ Cổ đông nội bộ Amrep Corp "xuống tiền" 122.000 USD: Tín hiệu gì cho nhà đầu tư?