Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào nửa cuối năm 2026 với tâm thế đầy mâu thuẫn: chỉ số VN-Index liên tục chinh phục các vùng kháng cự mới, song bên dưới bề mặt lạc quan đó là một cuộc phân hóa khốc liệt mà giới chuyên môn gọi là "hiệu ứng hình chữ K" — nơi một nhóm cổ phiếu tăng vọt trong khi phần còn lại chìm sâu vào quên lãng. Nhận diện đúng xu hướng trong bối cảnh này không còn là lợi thế, mà đã trở thành điều kiện sống còn với nhà đầu tư.

Chỉ số tăng, nhưng "đáy" vẫn đang rộng dần

Nhìn vào bức tranh tổng thể, VN-Index đã ghi nhận mức tăng ấn tượng trong nửa đầu năm 2026, với biên độ tích lũy vượt 12% so với cuối năm 2025. Thanh khoản bình quân phiên trên HoSE duy trì ở mức 18.000 – 22.000 tỷ đồng, cho thấy dòng tiền vẫn hiện diện đủ mạnh để nâng đỡ thị trường.

Tuy nhiên, đằng sau con số đó là nghịch lý đáng lo ngại: gần 58% cổ phiếu niêm yết trên HoSE và HNX hiện đang giao dịch dưới đường trung bình động 200 ngày (MA200). Điều này có nghĩa là đà tăng của VN-Index phần lớn được kéo bởi một nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần đông cổ phiếu vừa và nhỏ vẫn chìm trong trạng thái đi ngang hoặc suy giảm.

Ông Trần Anh Tuấn, chuyên gia phân tích chiến lược thị trường, nhận định thẳng thắn: "Thị trường Việt Nam đang hình thành cấu trúc phân hóa theo mô hình chữ K khá rõ nét. Nhánh trên của chữ K thuộc về các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản vững chắc, được hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ đầu tư công và dòng vốn FDI; trong khi nhánh dưới là những doanh nghiệp vẫn đang vật lộn với áp lực chi phí vốn, tỷ giá và biên lợi nhuận co hẹp." Ông Tuấn đồng thời cảnh báo rằng trạng thái phân hóa này nhiều khả năng còn tiếp diễn trong ngắn hạn, ít nhất qua hết quý III/2026.

Động lực và rủi ro đang đan xen như thế nào?

Để hiểu tại sao phân hóa lại sâu sắc đến vậy, cần nhìn vào ba biến số vĩ mô đang đồng thời tác động lên thị trường.

**Thứ nhất, lãi suất và tín dụng.** Ngân hàng Nhà nước duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng thận trọng, với lãi suất điều hành ở mức thấp nhằm hỗ trợ tăng trưởng. Tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đến giữa năm 2026 đạt khoảng 8,4%, thấp hơn mục tiêu 15% cả năm — cho thấy sức cầu tín dụng từ khu vực doanh nghiệp vẫn chưa thực sự bứt phá, đặc biệt ở phân khúc vừa và nhỏ.

**Thứ hai, đầu tư công và FDI.** Đây là cặp đôi động lực hiếm hoi mang tính đồng thuận. Giải ngân đầu tư công trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 52% kế hoạch năm — một tốc độ được đánh giá là tích cực nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. Song song đó, vốn FDI đăng ký mới đạt gần 18 tỷ USD, tập trung mạnh vào lĩnh vực bán dẫn, điện tử và công nghiệp phụ trợ.

**Thứ ba, rủi ro tỷ giá và địa chính trị.** Đồng USD duy trì xu hướng mạnh trên toàn cầu tạo áp lực lên VND, dù Ngân hàng Nhà nước đã linh hoạt điều tiết để giữ biên độ biến động trong tầm kiểm soát. Căng thẳng thương mại Mỹ – Trung tái bùng phát cục bộ cũng khiến một bộ phận nhà đầu tư nước ngoài gia tăng thận trọng với các thị trường cận biên và mới nổi trong khu vực, bao gồm Việt Nam.

5 nhóm ngành được chuyên gia "điểm mặt" cho nửa cuối 2026

Trong bối cảnh phân hóa mạnh, ông Trần Anh Tuấn và nhiều chuyên gia đồng thuận chỉ ra năm nhóm ngành có câu chuyện tăng trưởng rõ ràng và xác suất vượt trội cao hơn thị trường chung.

**1. Ngân hàng chọn lọc — Tiền đề từ chất lượng tài sản.** Không phải toàn bộ nhóm ngân hàng, mà chỉ những ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) trên 150%, tăng trưởng tín dụng bán lẻ tốt và ít phụ thuộc vào trái phiếu doanh nghiệp rủi ro. Kỳ vọng lợi nhuận ngành ngân hàng cả năm 2026 có thể đạt mức tăng trưởng 18 – 22% so với năm trước, nhờ NIM (biên lãi ròng) cải thiện và chi phí dự phòng giảm dần.

**2. Xây dựng và vật liệu xây dựng — "Ăn theo" đầu tư công.** Với hàng chục nghìn km đường cao tốc, cảng biển và hạ tầng đô thị đang được triển khai, các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng có backlog (tổng giá trị hợp đồng chờ thực hiện) kỷ lục. Nhóm vật liệu như thép xây dựng, xi măng và đá xây dựng cũng hưởng lợi gián tiếp, dù cần lọc kỹ các doanh nghiệp có năng lực tài chính đủ mạnh để chịu đựng chu kỳ thanh toán chậm từ chủ đầu tư nhà nước.

**3. Công nghệ và bán dẫn — Làn sóng FDI tạo hệ sinh thái.** Việt Nam đang nổi lên như một mắt xích không thể thiếu trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Các doanh nghiệp nội địa cung cấp dịch vụ thuê ngoài công nghệ (IT outsourcing), linh kiện điện tử và giải pháp logistics cho khu công nghiệp công nghệ cao đang được hưởng lợi trực tiếp từ dòng vốn này. P/E trung bình của nhóm công nghệ niêm yết hiện ở mức 22 – 28 lần, được chấp nhận nếu tốc độ tăng trưởng lợi nhuận duy trì trên 30%/năm.

**4. Bất động sản khu công nghiệp — Cầu vẫn vượt cung.** Tỷ lệ lấp đầy tại các khu công nghiệp trọng điểm ở miền Bắc và miền Nam tiếp tục ở mức 80 – 90%, thậm chí một số khu vực như Bắc Ninh, Hải Phòng hay Bình Dương đã đạt trên 95%. Giá thuê đất khu công nghiệp tăng bình quân 8 – 12%/năm trong 3 năm gần đây. Đây là nhóm có độ trễ thấp nhất giữa câu chuyện FDI và phản ánh vào doanh thu thực tế của doanh nghiệp.

**5. Tiêu dùng thiết yếu và bán lẻ hiện đại — Nhu cầu nội địa phục hồi

Xem thêm

→ Vay nợ công của Anh tháng 4 cao nhất kể từ đại dịch Covid-19

→ Giá dầu, xe điện và lãi suất: 5 điểm nóng kinh tế thế giới 22/5/2026

→ Cổ đông nội bộ Amrep Corp "xuống tiền" 122.000 USD: Tín hiệu gì cho nhà đầu tư?