**Khủng hoảng chính trị làm rung chuyển thị trường Thổ Nhĩ Kỳ**

Thổ Nhĩ Kỳ vừa trải qua một ngày hỗn loạn trên thị trường tài chính khi Tòa án Ankara ra phán quyết gây tranh cãi: huỷ bỏ kết quả đại hội toàn quốc năm 2023 của Đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) – phe đối lập chính. Quyết định này vô hiệu hóa việc bầu chọn Ozgur Ozel làm chủ tịch đảng và khôi phục lại chính quyền đảng trước đó, bao gồm cựu chủ tịch Kemal Kilicdaroglu, người đã thua Tổng thống Recep Tayyip Erdogan trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2023.

Phản ứng từ thị trường là tức thì và mạnh mẽ. Chỉ số Borsa Istanbul 100 – barometer chính của thị trường chứng khoán Thổ Nhĩ Kỳ – lao dốc 6,1%, buộc phải kích hoạt cơ chế ngắt mạch bảo vệ thị trường. Đây là mức giảm đáng kể, phản ánh sự lo ngại sâu sắc của nhà đầu tư đối với tình hình chính trị và kinh tế của đất nước.

**Áp lực lên đồng lira tăng cấp độ**

Tình hình càng trở nên phức tạp khi xem xét bối cảnh kinh tế rộng hơn. Vào tháng 3, Thổ Nhĩ Kỳ đã phải bán gần như toàn bộ trái phiếu Kho bạc Mỹ để bảo vệ đồng lira sau khi xung đột Mỹ-Iran bùng phát. Giờ đây, với dự trữ ngoại hối cạn kiệt, đất nước không còn nhiều công cụ để bảo vệ tiền tệ. Đồng lira hiện giao dịch ở mức 45,6 lira/USD, nhưng theo các chuyên gia, một đợt khủng hoảng tiền tệ nghiêm trọng có thể sắp xảy ra.

"Mặc dù ngân hàng trung ương vẫn có đủ dự trữ để duy trì khung chính sách hiện tại, nhưng lượng dự trữ này đang dần cạn kiệt," David Austerweil, trưởng bộ phận quản lý danh mục thị trường mới nổi tại Van Eck Associates, cảnh báo.

Các chỉ số rủi ro tiền tệ khác cũng tăng vọt. Swaps tín dụng mặc định năm năm tăng thêm 12 điểm cơ bản, lên mức 253 điểm cơ bản. Guillaume Tresca, chiến lược gia thị trường mới nổi tại Generali Asset Management, nhận xét: "Quyết định này sẽ làm giảm tiếp tục sự hấp dẫn của các giao dịch carry trade bằng lira. Thổ Nhĩ Kỳ hiện đang ở trong tình huống phức tạp hơn."

**Chiến dịch loại biên phe đối lập**

Phán quyết của tòa án không chỉ dừng ở việc huỷ bỏ kết quả bầu cử nội bộ. Nó thực tế vô hiệu hóa tất cả những quyết định mà CHP đã đưa ra kể từ đại hội năm 2023, tạo ra sự hỗn loạn nhân sự và tổ chức lớn.

Tác động chính trị là sâu rộng. Mayor Istanbul Ekrem Imamoglu – đối thủ chính trị đáng gờm nhất của Erdogan – đang bị giam giữ kể từ tháng 3 năm 2025. Mặc dù ông là ứng cử viên tổng thống của CHP cho cuộc bầu cử dự kiến năm 2028, nhưng việc huỷ bỏ bằng đại học của ông có thể khiến ông không đủ điều kiện để tranh cử.

Hàng trăm nhân vật của CHP đã bị giam giữ kể từ cuộc bầu cử năm 2024, bao gồm các lãnh đạo của các thành phố lớn. Gần đây, chính quyền Erdogan còn bắt giữ mayor thành phố Bursa – thành phố lớn thứ tư của Thổ Nhĩ Kỳ – với cáo buộc tham nhũng, và mở cuộc điều tra đối với Mansur Yavas, người đứng đầu chính quyền Ankara được yêu thích, với cáo buộc lạm dụng tài nguyên nhà nước. Những lãnh đạo đối lập cho rằng các cáo buộc này có động cơ chính trị.

**Thời điểm trớ trêu và ảnh hưởng lâu dài**

Trớ trêu thay, phán quyết này được đưa ra ngay khi Bộ trưởng Tài chính Mehmet Simsek và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Fatih Karahan đang ở London để tìm kiếm các nhà đầu tư mới. Cả hai đã nỗ lực thu hút đầu tư nước ngoài kể từ khi chịu tr