Cuộc khủng hoảng chi phí AI đang ập đến các tập đoàn lớn

Những ngày gần đây, các giám đốc tài chính (CFO) của các công ty lớn nhất nước Mỹ đang phải đối mặt với một lựa chọn khó khăn chưa từng có tiền lệ. Họ không còn có thể vừa đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo vừa duy trì lực lượng lao động hiện tại. Đó là bức tranh được hai CEO hàng đầu trong lĩnh vực AI doanh nghiệp chia sẻ với CNBC vào tuần này, khi họ lần đầu tiên công khai phát biểu về cơn khốn khổ tài chính mà ngành công nghệ đang phải đương đầu.

Xu hướng này đánh dấu một sự thay đổi đáng kể so với những dự báo lạc quan trong những năm gần đây. Các chuyên gia công nghệ từng hứa hẹn rằng AI sẽ giảm chi phí hoạt động và tăng hiệu suất lao động. Tuy nhiên, thực tế cho thấy điều gì đó hoàn toàn khác: chi phí để phát triển, duy trì và vận hành các hệ thống AI hiện đại lại vô cùng khổng lồ và liên tục tăng.

Cái giá thật sự của cuộc cách mạng AI

Theo các nhà lãnh đạo công nghệ này, chi phí AI không chỉ đến từ phần mềm hay các nhà phát triển. Phần lớn chi phí thực chất nằm ở việc mua sắm và vận hành các "token" - đơn vị tính toán cơ bản được sử dụng để chạy các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT và những công cụ tương tự.

Token là khái niệm được sử dụng để tính phí trong các dịch vụ AI. Mỗi lần một mô hình AI xử lý thông tin, từ việc đọc tài liệu cho đến tạo ra phản hồi, nó đều tiêu tốn một số lượng token nhất định. Với quy mô sử dụng doanh nghiệp - nơi các công ty chạy hàng triệu truy vấn AI mỗi ngày - chi phí này nhanh chóng tích lũy thành những con số thiên văn.

Một số công ty báo cáo rằng họ đang chi hàng triệu đô la mỗi tháng chỉ để sử dụng các dịch vụ AI từ các nhà cung cấp như OpenAI, Google Cloud, và Amazon Web Services. Đó không phải là chi phí một lần, mà là chi phí liên tục, không ngừng, và sẽ tăng theo thời gian khi họ mở rộng việc sử dụng AI trong các hoạt động kinh doanh của mình.

Sự đánh đổi khó khăn giữa con người và máy móc

Điều này đã dẫn đến một thế khó dễ: với ngân sách cố định, mỗi đô la được chi cho token AI là một đô la không thể chi cho nhân sự con người. Các công ty phải quyết định xem liệu họ có nên cắt giảm nhân lực để bù đắp cho chi phí AI ngày càng cao hay không.

Đây là một câu hỏi đạo đức, kinh tế và chiến lược kinh doanh cùng lúc. Mặt một, AI hứa hẹn sẽ tự động hóa các công việc lặp lại, có thể giải phóng nhân viên khỏi các nhiệm vụ tẻ nhạt để tập trung vào công việc sáng tạo hơn. Mặt khác, việc cắt giảm nhân lực để thanh toán cho AI sẽ dẫn đến thất nghiệp và các vấn đề xã hội rộng lớn hơn.

Các tập đoàn công nghệ lớn, những công ty vốn được xem là những kẻ tiên phong tư duy, giờ đây đang gặp phải một tình huống mà họ không thể thoát khỏi một cách dễ dàng. Họ không thể dừng đầu tư vào AI vì họ sẽ tụt hậu so với các đối thủ cạnh tranh. Nhưng họ cũng không thể tiếp tục chi tiêu liều lĩnh mà không có tác động đáng kể đến lợi nhuận.

Những hệ lụy rộng lớn hơn

Vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến các tập đoàn công nghệ. Mọi ngành công nghiệp - từ tài chính đến chế biến, từ dịch vụ khách hàng đến y tế - đều đang cân nhắc về chiến lược AI của họ. Những quyết định mà các CFO hàng đầu nước Mỹ đưa ra trong năm tới sẽ định hình lực lượng lao động toàn cầu.

Nếu các công ty lớn chọn cắt giảm nhân sự để thanh toán cho AI, chúng ta có thể sẽ chứng kiến một đợt sa thải lớn trên quy mô mà chúng ta chưa từng thấy. Điều này sẽ gây áp lực lên nền kinh tế, làm tăng thất nghiệp và bất bình đẳng.

Mặt khác, nếu các công ty tiếp tục duy trì cách chi tiêu hiện t