Một hiện tượng đáng lo ngại đang diễn ra tại các chi nhánh ngân hàng: nhân viên tư vấn tài chính chào khách hàng lãi suất tiết kiệm cao tới 8,9%/năm, vượt xa mức 6,6%/năm được niêm yết chính thức. Sự chênh lệch này không phải là sai số nhỏ mà là một con số đáng kể, phản ánh những căng thẳng tiềm ẩn trong hoạt động của ngành ngân hàng Việt Nam.

Sự thật đằng sau các con số "quá hứa"

Theo thông tin từ các kênh tiết kiệm tài chính, tỷ lệ lãi suất 8,9%/năm đang được một số ngân hàng "chào hàng" không chính thức thông qua nhân viên kinh doanh. Mức lãi này cao hơn 2,3 điểm phần trăm so với mức tối đa công bố chính thức là 6,6%/năm, tạo nên một khoảng cách đáng kể khó lý giải.

Điều này đặt ra câu hỏi: Liệu đây có phải là chiến lược tiếp thị không chính thức để thu hút khách hàng? Hay là sự vi phạm các quy định về minh bạch thông tin tài chính? Chính những mơ hồ này khiến các nhà quản lý tiền tệ và người tiêu dùng cần lên tiếng cảnh báo.

Tại các ngân hàng thương mại lớn, biểu lãi suất tiết kiệm thường được cập nhật theo quyết định của ban lãnh đạo và phải tuân thủ các hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rằng các kênh chào bán không chính thức vẫn tồn tại, với các mức lãi suất "bí mật" hấp dẫn được truyền miệng giữa các khách hàng thân thiết hoặc thông qua các nhân viên môi giới.

Bối cảnh cạnh tranh lãi suất trên thị trường

Năm 2023-2024, lãi suất tiết kiệm tại các ngân hàng Việt Nam biến động liên tục. Sau giai đoạn tăng lãi suất mạnh mẽ vào năm 2022-2023 (với mức cao nhất lên tới 9-10%/năm), các ngân hàng đã từng bước điều chỉnh giảm để cân bằng chi phí vốn và lợi nhuận.

Mức lãi suất 6,6%/năm hiện nay được coi là mức "bình thường" trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước duy trì chính sách lãi suất cơ bản ở mức 4%/năm. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các mức lãi suất "chào hàng" cao hơn 8,9%/năm cho thấy rằng cạnh tranh ngầm vẫn tồn tại mạnh mẽ.

Các ngân hàng nhỏ hơn và các công ty tài chính đã từng lâu sử dụng chiến lược chào lãi suất cao để cuốn hút tiền gửi từ khách hàng. Nhưng khi hiện tượng này xuất hiện tại các ngân hàng quy mô lớn, thông qua các nhân viên chính thức, nó trở thành vấn đề đáng quan tâm về quản trị và tuân thủ.

Rủi ro và tác động đến hệ thống tài chính

Sự mâu thuẫn giữa lãi suất công bố và lãi suất thực tế chào bán tạo ra nhiều rủi ro. Thứ nhất, nó gây mất tin tưởng người tiêu dùng khi phát hiện sự không minh bạch. Thứ hai, nó có thể phản ánh những vấn đề về quản lý rủi ro tín dụng nếu các ngân hàng cam kết những lãi suất cao mà không đủ nguồn vốn.

Tại Đông Nam Á, các nước như Thái Lan, Indonesia cũng gặp phải tình trạng tương tự, nơi các ngân hàng phải cân bằng giữa thu hút tiền gửi và bảo vệ biên độ lãi suất ròng (net interest margin). Khi lãi suất cao quá mức, nó ẩn chứa nguy cơ về tính bền vững kinh doanh.

Cảnh báo từ cơ quan quản lý và triển vọng

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần sớm có

Xem thêm

→ Roth Capital chính thức khuyến nghị 'Mua' cổ phiếu SailPoint, kỳ vọng tăng trưởng mạnh

→ Tiến Nông và hành trình đồng hành cùng nông dân: Hơn cả một chương trình phân bón trả chậm

→ Ngân hàng Việt trả lương bình quân 68 triệu đồng/tháng, chi lương tăng 30%