Một nhân viên ngân hàng vừa tạo ra làn sóng lo ngại khi chào mời khách hàng lãi suất tiết kiệm lên tới 8,9%/năm, con số này gấp đôi mức niêm yết công khai 6,6%/năm. Đây không phải chuyện lẻ loi mà là minh chứng của những bất cập trong quản lý lãi suất đang diễn ra ở các tổ chức tín dụng Việt Nam.

Khoảng trống giữa lý thuyết và thực hành

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các ngân hàng thương mại phải công khai biểu lãi suất niêm yết để đảm bảo tính minh bạch. Tuy nhiên, hiện tượng "lãi suất ngoài bảng" vẫn tồn tại rộng rãi ở một số cơ sở. Những nhân viên khu vực bán hàng thường được "thẩm quyền" chào lãi suất cao hơn cho những khách hàng VIP hoặc gửi tiền với số lượng lớn.

Trường hợp chào 8,9%/năm cao hơn 2,3 điểm phần trăm so với công bố chính thức, điều này đặt ra câu hỏi: Ngân hàng có khả năng thanh toán lãi suất này bền vững hay không? Liệu đây có phải là chiêu thức kích cầu ngắn hạn mà coi nhẹ rủi ro dài hạn?

Trong bối cảnh lãi suất huy động tăng cao, nhiều ngân hàng nhỏ và vừa đã ghi nhận tỷ lệ thu nhập từ lãi suất giảm mạnh. Theo báo cáo quản trị rủi ro của Ngân hàng Nhà nước, một số cơ sở tín dụng có biên độ lãi suất ròng (NIM) giảm từ 2,5% xuống 1,8% so với cùng kỳ năm trước, đây là mức cảnh báo.

Tương lai ngành ngân hàng trong bối cảnh căng thẳng lãi suất

Việc chào lãi suất vượt quá khả năng sinh lời không phải là hiện tượng mới ở thị trường Đông Nam Á. Trong giai đoạn 2021-2022, một số ngân hàng Indonesia và Philippines đã rơi vào tình trạng tương tự khi cạnh tranh huy động vốn quá gay gắt. Kết quả là nhiều cơ sở phải cắt giảm chi nhánh, sa thải nhân viên hoặc thậm chí phá sản.

Hiện nay, Việt Nam đang trong giai đoạn lãi suất cao do Ngân hàng Nhà nước duy trì tỷ lệ lãi suất cơ sở ở mức 4,25-4,5% để kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, những dấu hiệu cảnh báo đã xuất hiện: lãi suất huy động tăng cao làm áp lực lên chi phí hoạt động ngân hàng, trong khi khối lượng nợ xấu vẫn ở mức chưa hạ được.

Rủi ro hệ thống và các khuyến cáo

Đối với người gửi tiền, mức lãi suất quá cao có thể là tín hiệu nguy hiểm. Nó gợi ý rằng cơ sở tín dụng đang gặp khó khăn về nguồn vốn, thay vì chứng tỏ sức khỏe tài chính tốt. Trường hợp ngân hàng không thể sinh lợi từ các khoản cho vay đủ để bù đắp lãi suất huy động, rủi ro vỡ nợ sẽ tăng lên.

Các chuyên gia tài chính khuyến cáo rằng người gửi tiền nên xem xét kỹ tình hình tài chính, khả năng thanh toán của ngân hàng trước khi quyết định gửi tiền lâu dài. Tỷ lệ bao phủ rủi ro (CAR - Capital Adequacy Ratio) của ngân hàng, tỷ lệ nợ xấu, và đặc biệt là yếu tố quản lý rủi ro nên được để ý.

Cuộc chơi lãi suất "ẩn" này không chỉ ảnh hưởng đến các khách hàng cá nhân mà còn có tác động rộng hơn đến sự ổn định của hệ thống tài chính toàn quốc. Ngân hàng Nhà nước cần siết chặt giám s

Xem thêm

→ Vay nợ công của Anh tháng 4 cao nhất kể từ đại dịch Covid-19

→ Giá dầu, xe điện và lãi suất: 5 điểm nóng kinh tế thế giới 22/5/2026

→ Cổ đông nội bộ Amrep Corp "xuống tiền" 122.000 USD: Tín hiệu gì cho nhà đầu tư?