Những hình ảnh video được công bố cho thấy cột khói dày đặc bốc lên từ Nhà máy Hóa dầu Mahshahr ở tỉnh Khuzestan, Iran vào sáng sớm ngày thứ Hai tuần vừa qua. Đây không chỉ là một vụ không kích thông thường mà là dấu hiệu của tình hình Trung Đông sẽ tiếp tục leo thang, tạo ra những hệ luỵ sâu rộng không chỉ tại khu vực mà còn ảnh hưởng tới toàn bộ nền kinh tế toàn cầu.

Cuộc tấn công và những xác nhận chính thức

Quân đội Israel đã công nhân thực hiện không kích vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Iran. Theo các nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Israel, mục tiêu của cuộc tấn công là các cơ sở sản xuất và lưu trữ hóa chất nguy hiểm được sử dụng trong chương trình quân sự của Iran. Những video được lan truyền trên mạng xã hội cho thấy các vụ nổ lớn xảy ra liên tiếp, gây ra những đám cháy khổng lồ ở Mahshahr – một trong những nhà máy hóa dầu lớn nhất của Iran.

Nhà máy Mahshahr là một trong những cơ sở sản xuất hóa chất khí quan trọng nhất của Iran, đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế dầu khí của đất nước này. Tổn thất được ước tính có thể lên tới hàng trăm triệu đô la, làm ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu khí của Iran trong những tuần tới.

Bối cảnh escalation và các phép báo đáp tiềm ẩn

Cuộc tấn công này xảy ra sau một chuỗi các sự kiện căng thẳng không ngừng giữa Israel và Iran trong suốt năm 2024. Sự kiện đánh dấu một bước ngoặt đáng kể, khi các cuộc không kích không còn giới hạn ở các mục tiêu quân sự trực tiếp mà đã mở rộng sang hạ tầng kinh tế dân sự.

Phía Iran đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ, cảnh báo sẽ có những biện pháp trả đũa. Các nhà phân tích quân sự nhận định rằng Tehran có khả năng sẽ phản ứng thông qua việc tăng cường hoạt động của các nhóm vũ trang phi nhà nước mà họ hỗ trợ tại Syria, Iraq, Lebanon hoặc Yemen. Điều này có thể dẫn tới một vòng xoáy mới của bạo lực tại Trung Đông.

Tác động kinh tế toàn cầu và liên hệ tới Việt Nam

Sự kiện này có những hệ luỵ lớn lao đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Giá dầu Brent đã nhảy vọt hơn 3% chỉ trong vài giờ sau khi video được công bố. Iran là nhà sản xuất dầu thứ ba ở Trung Đông với sản lượng khoảng 3,8 triệu thùng mỗi ngày. Bất kỳ sự gián đoạn nào trong sản xuất của nước này sẽ làm tăng áp lực lên giá năng lượng toàn cầu.

Với tư cách là quốc gia nhập khẩu năng lượng lớn, Việt Nam sẽ chịu tác động trực tiếp. Giá xăng dầu trong nước có thể tăng thêm trong những tuần tới, dẫn tới chi phí vận tải, sản xuất và các hàng hóa tiêu dùng tăng theo. Theo Cục Thống kê, chi phí năng lượng chiếm khoảng 15-20% tổng chi phí sản xuất của các doanh nghiệp Việt Nam. Một cuộc khủng hoảng năng lượng ở Trung Đông có thể làm suy yếu sức cạnh tranh xuất khẩu của Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Các nước ASEAN khác cũng sẽ gặp phải những thách thức tương tự. Thái Lan, Philippines, và Indonesia đều phụ thuộc rất lớn vào nhập khẩu dầu từ Trung Đông. Sự không ổn định tại khu vực này có khả năng làm xáo trộn chuỗ

Xem thêm

→ Cơ sở lọc dầu Nga bốc cháy sau cuộc tấn công drone, ảnh hưởng toàn cầu

→ Iran siết chặt eo biển Hormuz, hàng chục nghìn thủy thủ rơi vào bế tắc

→ Phương Tây cảnh báo Israel về kế hoạch mở rộng khu định cư ở Bờ Tây