Trong cuộc chuyển đổi số ngân hàng toàn cầu, các tài khoản "ngủ đông" đang trở thành mối đe doạ âm thầm với tính an toàn của toàn bộ hệ thống tài chính. Giải pháp xoá bỏ những tài khoản không rõ chủ sở hữu hoặc có dấu hiệu rủi ro cao không chỉ là một bước quản lý hành chính, mà còn là một chiến lược bảo vệ toàn diện mà các ngân hàng Việt Nam cần ưu tiên thực hiện ngay.

Tài khoản "ngủ đông" - Khối u lành tính hay nguy hiểm tiềm ẩn?

Tài khoản ngủ đông được định nghĩa là những tài khoản không có giao dịch trong thời gian dài, thường từ 12-24 tháng trở lên, hoặc những tài khoản mà chủ sở hữu không thể xác định rõ ràng. Theo báo cáo từ Hiệp hội Ngân hàng Đông Nam Á (ASEAN Bankers Association), khoảng 15-20% tổng số tài khoản trên các nền tảng ngân hàng số trong khu vực là những tài khoản "ma", đang tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Đặc biệt tại Việt Nam, với tốc độ tăng trưởng số lượng tài khoản ngân hàng số bình quân 25% mỗi năm, lượng tài khoản "ngủ đông" cũng tăng theo cấp số nhân. Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, đến cuối năm 2023, toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam quản lý khoảng 140 triệu tài khoản, trong đó ước tính 18-22 triệu tài khoản là không hoạt động hoặc có dấu hiệu bất thường.

Những tài khoản này không chỉ chiếm dụng tài nguyên hệ thống, mà còn là "điểm yếu" mà các tội phạm công nghệ có thể khai thác. Chúng có thể bị sử dụng cho rửa tiền, gian lận danh tính hoặc các hoạt động nghi ngờ khác mà chủ sở hữu thực sự không hay biết.

Rủi ro an ninh mạng và quản lý dữ liệu

Vấn đề an toàn dữ liệu đặc biệt trở nên cấp bách khi những tài khoản này không được giám sát thường xuyên. Các báo cáo từ Interpol và các tổ chức chống rửa tiền quốc tế cho thấy, những tài khoản "ngủ đông" chiếm 40% các trường hợp liên quan đến gian lận tài chính qua kênh số.

Tại Việt Nam, Bộ Công an ghi nhận trung bình 200-250 vụ gian lận ngân hàng số mỗi tháng, trong đó 65% liên quan đến tài khoản bị xâm phạm hoặc tài khoản "mở ngoài ý muốn" của người dùng. Đây chính là những tài khoản mà sau khi bị kích hoạt một lần, chủ sở hữu không quản lý hoặc theo dõi, nên trở thành "mồi" của tội phạm.

Từ góc độ quản lý dữ liệu, những tài khoản "ma" tạo ra dữ liệu "bẩn" trên hệ thống. Khi các ngân hàng sử dụng dữ liệu này để phân tích hành vi khách hàng hoặc dự báo xu hướng thị trường, kết quả sẽ bị méo mó, dẫn đến sai lầm trong chiến lược kinh doanh và định giá sản phẩm.

Tiêu chuẩn quốc tế và thực tiễn Việt Nam

Các ngân hàng hàng đầu thế giới đã chủ động triển khai chính sách xoá tài khoản bất hoạt. Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) yêu cầu các ngân hàng phải đóng tài khoản không hoạt động sau 5 năm, trong khi Cơ quan Giám sát Tài chính châu Âu (EBA) đặt ra mục tiêu làm sạch 25% tài khoản "ngủ đông" vào năm 2025.

Tại Đông Nam Á, Singapore đã áp dụng chuẩn mực đóng tài khoản sau 3 năm không giao dịch, giảm được 12 triệu tài k

Xem thêm

→ Roth Capital chính thức khuyến nghị 'Mua' cổ phiếu SailPoint, kỳ vọng tăng trưởng mạnh

→ Tiến Nông và hành trình đồng hành cùng nông dân: Hơn cả một chương trình phân bón trả chậm

→ Ngân hàng Việt trả lương bình quân 68 triệu đồng/tháng, chi lương tăng 30%