Các ngân hàng Việt Nam đang bước vào giai đoạn quyết liệt loại bỏ hàng triệu tài khoản "ngủ đông" – những tài khoản dài ngày không có giao dịch, không rõ chủ sở hữu hoặc tiềm ẩn rủi ro rửa tiền. Đây không phải là quyết định thông thường, mà là biện pháp cấp bách nhằm bảo vệ toàn bộ hệ thống thanh toán quốc gia khi bước vào kỷ nguyên số.

Số tài khoản "ma" tại các ngân hàng lớn đang bao nhiêu?

Theo báo cáo từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, hiện tại hệ thống ngân hàng quốc gia quản lý khoảng 150 triệu tài khoản thanh toán. Trong đó, ước tính 35-40% là các tài khoản không hoạt động trong 12 tháng hoặc lâu hơn. Con số này không chỉ làm tăng gánh nặng quản lý dữ liệu mà còn tạo ra những "lỗ hổng" an ninh mà các nhóm lợi dụng để thực hiện các hành vi phi pháp.

Chỉ trong năm 2023, Cơ quan An ninh mạng và Phòng chống tội phạm công nghệ thông tin phát hiện hơn 12.000 tài khoản ngân hàng bị sử dụng trái phép để chuyển tiền lừa đảo, với tổng giá trị xấp xỉ 2.500 tỷ đồng. Phần lớn những tài khoản này là những tài khoản "ngủ đông" có chủ sở hữu không hay biết hoặc đã bỏ quên mật khẩu.

Tại sao các ngân hàng phải hành động ngay bây giờ?

Sự chuyển đổi số trong ngân hàng không chỉ là về tiện lợi giao dịch mà còn liên quan trực tiếp đến tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế. Năm 2023, Việt Nam được đưa vào danh sách xám của Tổ chức Hành động Tài chính Liên chính phủ (FATF) về nguy cơ rửa tiền và tài trợ khủng bố. Để thoát khỏi danh sách này, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu tất cả các tổ chức tín dụng tăng cường công tác kiểm soát, thanh lọc dữ liệu khách hàng.

Loại bỏ tài khoản ngủ đông là một phần của chiến lược này. Việc xóa bỏ không những làm sạch dữ liệu mà còn giúp ngân hàng tiết kiệm chi phí quản lý, cải thiện chất lượng danh sách khách hàng và tăng khả năng phát hiện giao dịch bất thường.

"Nếu chúng tôi không có dữ liệu sạch, việc phát hiện các hành vi gian lận sẽ trở nên rất khó khăn. Những tài khoản ngủ đông chính là những cửa sổ mở cho các kẻ xấu", một quan chức ngân hàng lớn nhất nước chia sẻ.

Tác động lên hành khách Việt Nam và thị trường Đông Nam Á

Với tỷ lệ người sử dụng internet vượt 70% (năm 2024), Việt Nam được xem là thị trường ngân hàng số có tiềm năng lớn nhất khu vực. Tuy nhiên, tin tưởng của người dùng sẽ bị suy yếu nếu hệ thống không đảm bảo an toàn.

Các quốc gia trong ASEAN như Thái Lan, Indonesia đã triển khai chương trình tương tự với kết quả tích cực. Thái Lan báo cáo giảm 28% các vụ gian lận ngân hàng sau khi áp dụng biện pháp này vào năm 2022. Indonesia cũng ghi nhận mức độ tin tưởng của khách hàng đối với ngân hàng số tăng từ 42% lên 67% trong ba năm.

Việt Nam có cơ hội học hỏi từ các trường hợp này. Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các ngân hàng thương mại hoàn thành quá trình xóa tài khoản ngủ đông trước cuối quý II năm 2024.

Tiến lộ tương lai: Chuyên nghiệp hóa toàn diện

Dự báo cho th

Xem thêm

→ Vay nợ công của Anh tháng 4 cao nhất kể từ đại dịch Covid-19

→ Giá dầu, xe điện và lãi suất: 5 điểm nóng kinh tế thế giới 22/5/2026

→ Cổ đông nội bộ Amrep Corp "xuống tiền" 122.000 USD: Tín hiệu gì cho nhà đầu tư?